12.7
12.7 اشاریہ
کلیدی تصورات اور انہیں ڈھانپنے والے ابواب کا موضوعاتی اشاریہ۔ اندراجات انگریزی اصطلاحات کی حروف تہجی کی ترتیب پر ہیں، اردو اصطلاح قوسین میں۔ اصطلاحات لغت (باب 12.1) میں متعین ہیں۔
A
- A/B testing (A/B ٹیسٹنگ): 2.13, 7.4, 8.6
- accessibility (رسائی پذیری): 1.1, 1.6, 1.7, 1.12, 1.13, 2.1, 2.4, 2.8, 2.11, 2.16, 3.1, 3.17, 4.6, 5.1, 5.2, 5.3, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8, 5.10, 10.5, 10.7, 10.9, 10.14, 11.1, 11.2
- agile (ایجائل): 1.4, 1.13, 2.1, 2.2, 2.4, 2.8, 2.9, 2.12, 2.19, 4.9, 7.7, 8.5, 10.1, 10.6, 10.7, 10.8, 10.14, 10.15, 11.3, 11.6
- API: 1.5, 2.3, 2.6, 2.7, 2.9, 2.20, 3.1, 3.2, 3.5, 3.6, 3.8, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 3.16, 4.1, 4.2, 4.7, 4.8, 4.9, 5.7, 6.1, 6.6, 6.9, 7.3, 7.9, 8.4, 8.5, 9.1, 9.2, 9.3, 9.6, 9.7, 10.13, 11.5
- API gateway: 2.3, 3.2, 3.6, 3.13, 3.16
- architecture decision record (فن تعمیراتی فیصلے کا ریکارڈ): 1.5, 1.6, 2.2, 3.11, 3.14, 10.4, 10.9
- autoscaling (خودکار پیمائش): 3.5, 3.11, 8.3, 9.1, 9.4, 9.7
B
- blameless (بلا الزام): 1.1, 1.11, 2.11, 2.13, 2.15, 4.1, 4.4, 7.2, 7.8, 9.1, 9.3, 9.6
- blue-green (blue-green ڈیپلائے): 8.1, 8.6, 11.2
- BM25: 3.17
- bounded context (محدود سیاق): 3.2, 3.4
- build cache: 8.7
C
- cache: 2.2, 2.13, 2.16, 2.17, 2.21, 3.4, 3.5, 3.13, 3.14, 3.15, 3.17, 5.6, 6.6, 7.6, 8.7, 9.1, 9.6, 9.7
- canary (canary ریلیز): 3.16, 8.1, 8.6, 11.2
- capacity planning (صلاحیت کی منصوبہ بندی): 2.13, 3.5, 3.14, 3.15, 3.16, 6.2, 9.1, 9.2, 9.3, 9.7, 11.3
- CDN: 3.4, 3.13, 3.15
- chaos engineering (chaos انجینئرنگ): 3.5, 9.5, 9.6, 9.8
- CI/CD: 3.2, 4.4, 5.7, 6.2, 7.2, 8.1, 8.4, 8.6, 8.7, 11.2, 11.3
- circuit breaker: 2.20, 3.3, 3.13, 9.6
- code review (کوڈ ریویو): 1.2, 1.7, 1.10, 1.13, 2.1, 2.5, 2.9, 2.11, 2.13, 2.19, 3.1, 3.2, 4.1, 4.9, 4.10, 6.4, 6.9, 8.1, 10.4
- compliance (تعمیل): 1.1, 1.2, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 1.12, 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.13, 2.14, 2.19, 2.20, 2.21, 3.2, 3.3, 3.4, 3.6, 3.7, 3.8, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 4.10, 5.1, 5.2, 5.4, 5.5, 5.6, 5.8, 5.10, 6.1, 6.2, 6.9, 7.1, 7.3, 7.4, 7.6, 8.1, 8.2, 8.3, 8.4, 8.5, 8.6, 8.7, 9.2, 9.4, 9.5, 9.6, 10.2, 10.3, 10.5, 10.6, 10.7, 10.8, 10.9, 10.11, 10.12, 10.13, 10.14, 10.16, 10.17, 10.18, 11.1, 11.2, 11.4, 11.6
- configuration management (کنفیگریشن کا انتظام): 2.10, 8.2, 8.7
- containers: 2.21, 3.1, 3.11, 4.3, 4.7, 8.3
- content delivery (مواد کی ترسیل): 3.4, 3.13, 3.15
- continuous delivery (مسلسل ترسیل): 2.6, 2.10, 3.2, 4.4, 6.2, 8.1, 8.5, 8.6, 8.7, 10.17, 11.2
- Conway’s Law (Conway کا قانون): 1.2, 3.2, 5.9, 10.17
- cost of delay (تاخیر کی لاگت): 10.10, 10.14, 10.15, 11.6
- CQRS: 3.2, 3.12
D
- data governance (ڈیٹا کا نظم و نسق): 7.1, 7.8, 7.9, 9.2
- data mesh: 7.1
- data visualisation (ڈیٹا visualisation): 5.10, 7.3
- dependency (انحصار): 1.2, 1.4, 1.7, 1.9, 2.2, 2.4, 2.5, 2.9, 2.10, 2.13, 2.14, 2.18, 2.20, 3.1, 3.2, 3.3, 3.5, 3.6, 3.7, 3.11, 3.13, 3.15, 3.16, 3.17, 4.1, 4.2, 4.4, 4.6, 4.9, 4.10, 5.6, 5.7, 5.9, 6.4, 7.8, 8.1, 8.3, 8.4, 8.6, 8.7, 9.5, 9.6, 9.8, 10.1, 10.2, 10.3, 10.4, 10.6, 10.7, 10.9, 10.11, 10.12, 10.13, 10.16, 10.18, 11.6
- design system (ڈیزائن سسٹم): 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 5.10
- DevSecOps: 4.4
- Diátaxis: 2.7
- Domain-Driven Design (ڈومین پر مبنی ڈیزائن): 2.2, 3.2, 3.4, 3.6, 3.12
- DORA: 1.10, 10.7, 10.8, 11.2, 11.3, 11.4, 11.5, 11.6
E
- embedding: 3.17, 4.9, 5.1, 6.3, 6.6, 6.9, 7.3, 10.12, 10.17
- encryption (خفیہ کاری): 1.7, 1.9, 2.8, 3.13, 3.14, 3.16, 4.1, 4.3, 4.5, 4.8, 7.1, 8.2, 8.5, 9.5, 10.11
- error budget: 7.8, 8.6, 9.1, 9.2, 9.8, 11.5
- estimation (تخمینہ): 1.4, 3.7, 10.6, 10.10, 10.15, 11.6
- event sourcing: 3.2, 3.12
- experimentation (تجربہ کاری): 5.8, 6.2, 6.8, 7.1, 7.2, 7.4, 7.5, 7.6, 7.7, 8.1, 9.6, 10.4, 11.1, 11.2, 11.5
F
- feature flag: 2.6, 3.6, 8.6
- FedRAMP: 3.11, 4.6
- FinOps: 3.11, 8.3, 9.4, 9.7, 10.10
- fitness function: 1.6, 3.1, 11.1
- formal methods (رسمی طریقے): 2.12, 2.21
G
H
I
- incident (واقعہ): 1.1, 1.2, 1.6, 1.10, 1.11, 1.13, 2.6, 2.7, 2.9, 2.10, 2.11, 2.12, 2.13, 2.15, 2.16, 2.17, 2.18, 2.20, 2.21, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 3.8, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 3.16, 3.17, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.7, 4.8, 4.9, 4.10, 5.8, 6.1, 6.2, 6.3, 6.5, 6.6, 6.7, 6.9, 7.1, 7.2, 7.6, 7.8, 8.1, 8.2, 8.3, 8.5, 8.6, 8.7, 9.1, 9.2, 9.3, 9.4, 9.5, 9.6, 9.7, 9.8, 10.2, 10.3, 10.4, 10.8, 10.10, 10.12, 11.1, 11.2, 11.3
- InnerSource: 1.2, 10.13, 10.18
- inverted index: 3.17
K
L
M
- maintenance (دیکھ بھال): 1.1, 1.5, 1.7, 2.1, 2.3, 2.4, 2.6, 2.7, 2.9, 2.14, 2.18, 2.19, 3.6, 3.7, 3.8, 3.9, 3.10, 3.11, 3.14, 3.16, 4.2, 4.3, 5.2, 5.5, 5.6, 5.7, 5.10, 6.1, 6.2, 6.4, 7.2, 7.3, 7.6, 8.4, 8.5, 8.6, 8.7, 10.3, 10.4, 10.10, 10.12, 10.14, 10.18, 11.1, 11.2
- master data management (ماسٹر ڈیٹا مینجمنٹ): 7.1, 7.9
- maturity model (پختگی کا ماڈل): 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 1.9, 1.10, 1.11, 1.12, 1.13, 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.11, 2.12, 2.13, 2.14, 2.15, 2.16, 2.17, 2.18, 2.19, 2.20, 2.21, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 3.8, 3.9, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 3.16, 3.17, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 4.10, 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8, 5.9, 5.10, 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5, 6.6, 6.7, 6.8, 6.9, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4, 7.5, 7.6, 7.7, 7.8, 7.9, 8.1, 8.2, 8.3, 8.4, 8.5, 8.6, 8.7, 9.1, 9.2, 9.3, 9.4, 9.5, 9.6, 9.7, 9.8, 10.1, 10.2, 10.3, 10.4, 10.5, 10.6, 10.7, 10.8, 10.9, 10.10, 10.11, 10.12, 10.13, 10.14, 10.15, 10.16, 10.17, 10.18, 11.1, 11.2, 11.3, 11.4, 11.5, 11.6
- microservices: 1.2, 2.3, 3.2, 3.3, 3.6, 3.12, 3.16, 8.3, 8.6, 9.2, 10.4
- MLOps: 6.1, 6.2, 6.7, 6.8
- monorepo: 1.6, 2.6, 2.14, 8.7
- mutual TLS: 3.2, 3.13, 3.16, 4.7
N
- north star (north-star میٹرک): 7.4
O
- observability (مشاہدہ پذیری): 1.2, 1.13, 2.15, 2.16, 2.17, 2.20, 3.1, 3.3, 3.5, 3.7, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 3.16, 3.17, 4.5, 6.2, 6.6, 6.7, 6.8, 7.1, 7.2, 7.6, 7.8, 7.9, 8.1, 8.3, 8.4, 8.6, 9.1, 9.2, 9.3, 9.6, 9.7, 9.8, 10.8, 11.2
- OKR: 10.1, 10.14, 11.1, 11.4, 11.5
- on-call (آن کال): 1.1, 1.3, 1.10, 1.11, 1.12, 1.13, 2.7, 2.15, 2.20, 3.2, 3.11, 3.12, 3.14, 3.15, 3.16, 7.2, 7.6, 7.8, 8.2, 8.4, 8.5, 9.1, 9.2, 9.3, 9.6, 9.8, 10.4, 10.8, 11.3
- OpenTelemetry: 9.2
- OWASP: 1.7, 2.18, 3.10, 3.14, 4.1, 4.2, 4.9, 5.7, 6.3, 6.4, 6.7, 6.8, 6.9, 10.8
P
- pair programming: 1.13, 2.5, 6.4, 10.7
- penetration testing (penetration ٹیسٹنگ): 4.2, 4.4, 4.10
- plain language (سادہ زبان): 1.8, 3.9, 3.17, 5.4, 7.4, 7.5, 7.7, 9.6, 10.15, 10.16, 11.1, 11.4
- policy as code: 4.3, 8.2, 8.5, 11.2
- postmortem (پوسٹ مارٹم): 1.1, 2.13, 2.15, 7.1, 7.2, 7.8, 8.6, 9.1, 9.3
- privacy (رازداری): 2.4, 2.8, 2.15, 3.1, 3.14, 4.1, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 5.4, 5.7, 5.8, 5.9, 6.1, 6.2, 6.5, 6.6, 6.8, 6.9, 7.1, 7.2, 7.4, 8.2, 9.2, 10.2, 10.3, 10.5, 10.7, 10.9, 10.11, 10.13, 10.18
- progressive delivery (تدریجی ترسیل): 3.16, 8.1, 8.6, 11.2
- prompt engineering (prompt انجینئرنگ): 6.9
- prompt injection: 6.3, 6.7, 6.8, 6.9
Q
- quality attributes (معیاری خصوصیات): 2.8, 2.11, 3.1, 3.11, 11.1
- queueing theory (قطار کا نظریہ): 2.13, 9.7, 10.6, 10.7, 10.15, 11.3
R
- RAG: 3.17, 6.1, 6.3, 6.9
- red team: 4.10
- refactoring (ری فیکٹرنگ): 2.1, 2.2, 2.4, 2.9, 2.19, 2.21, 3.2, 3.4, 3.7, 6.4, 8.6, 10.4, 10.7
- reference data (حوالہ جاتی ڈیٹا): 7.7, 7.9
- reliability (قابل اعتمادی): 1.1, 1.2, 1.10, 2.1, 2.3, 2.4, 2.11, 2.12, 2.13, 2.15, 2.20, 3.1, 3.5, 3.11, 3.12, 3.14, 3.15, 6.2, 6.6, 7.2, 7.8, 8.1, 8.2, 8.3, 8.4, 8.5, 8.6, 8.7, 9.1, 9.2, 9.3, 9.4, 9.5, 9.6, 9.7, 9.8, 10.1, 10.2, 10.4, 10.8, 10.10, 10.16, 11.1, 11.2, 11.3, 11.5
- requirements (تقاضے): 1.1, 1.2, 1.3, 1.6, 1.7, 1.8, 1.9, 2.1, 2.2, 2.4, 2.5, 2.8, 2.9, 2.10, 2.11, 2.12, 2.14, 2.17, 2.18, 2.21, 3.1, 3.2, 3.4, 3.5, 3.7, 3.9, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13, 3.14, 3.15, 3.17, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.8, 4.9, 4.10, 5.4, 5.6, 5.10, 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5, 6.6, 7.1, 7.2, 7.3, 7.5, 7.7, 8.1, 8.2, 8.3, 8.4, 8.5, 8.7, 9.1, 9.2, 9.4, 9.5, 10.5, 10.6, 10.7, 10.14, 10.18, 11.1, 11.6
- retrospective: 1.4, 10.7, 10.14, 11.4
- reuse (دوبارہ استعمال): 2.9, 3.7, 3.13, 3.15, 4.3, 4.8, 5.3, 5.4, 5.5, 5.8, 6.2, 6.4, 7.3, 8.5, 8.6, 10.3, 10.12, 10.18, 11.5
- reverse proxy: 3.13, 3.15, 3.16
- RFC: 1.1, 1.5, 1.7, 3.13, 3.15, 4.7, 4.8
- risk register (خطرے کا رجسٹر): 10.2, 10.6
- RTO: 3.5, 9.5, 10.2
S
- SBOM: 2.10, 2.18, 4.2, 4.9, 8.7, 10.2, 10.3, 10.12
- Scrum: 1.4, 1.13, 10.7
- search (تلاش): 1.7, 1.13, 2.1, 2.7, 2.15, 3.1, 3.2, 3.4, 3.11, 3.14, 3.17, 4.4, 5.4, 5.5, 5.6, 5.8, 6.1, 6.3, 6.6, 6.7, 6.8, 7.6, 9.8, 10.3
- secrets management (secrets کا انتظام): 4.2, 4.8
- semantic search (semantic تلاش): 3.17
- service level objective: 9.1, 9.2, 11.5
- service mesh: 3.2, 3.13, 3.16
- shift-left: 2.4, 4.1, 4.9
- sidecar: 3.2, 3.13, 3.16
- SLSA: 2.18, 4.2, 8.7
- SMART: 1.8, 3.13, 3.16, 4.7, 6.7, 10.1, 11.1, 11.4
- SOLID: 1.8, 2.2, 3.7, 5.10, 6.4, 6.8, 8.5, 10.7
- static analysis: 1.7, 2.4, 2.9, 2.11, 2.20, 2.21, 3.2, 3.7, 3.10, 4.2, 6.4, 8.1
- STRIDE: 4.1, 4.9
- supply chain (سپلائی چین): 2.10, 2.18, 4.2, 4.6, 4.9, 5.3, 7.7, 8.3, 10.3, 10.9, 10.11, 10.18
T
- technical debt (تکنیکی قرض): 1.5, 1.10, 2.2, 2.18, 2.19, 3.6, 5.5, 6.2, 8.5, 9.1, 10.7, 10.10
- test automation (ٹیسٹ کی خودکاری): 8.5, 11.2
- threat modelling: 4.1, 4.2, 4.9
- toil: 1.10, 2.15, 3.11, 6.7, 8.1, 8.4, 8.5, 9.1, 9.8, 11.2
- total cost of ownership (ملکیت کی کل لاگت): 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 1.9, 1.10, 1.12, 2.2, 2.8, 2.9, 2.10, 2.11, 2.12, 2.13, 2.14, 2.15, 2.16, 2.17, 2.18, 2.19, 2.21, 3.1, 3.2, 3.8, 3.9, 3.10, 3.11, 3.12, 3.15, 3.16, 3.17, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 4.10, 5.1, 5.7, 5.8, 5.9, 6.1, 6.2, 6.7, 6.8, 7.1, 7.6, 7.7, 7.8, 7.9, 8.1, 8.6, 8.7, 9.1, 9.2, 9.4, 9.5, 9.6, 9.7, 10.1, 10.2, 10.3, 10.4, 10.5, 10.6, 10.7, 10.8, 10.9, 10.10, 10.11, 10.12, 10.13, 10.14, 10.15, 10.16, 10.17, 10.18, 11.1, 11.2, 11.3, 11.4, 11.5
- traceability (سراغ پذیری): 1.7, 2.4, 2.5, 2.6, 2.8, 2.10, 2.19, 3.9, 3.10, 3.12, 8.7, 10.14, 10.16
- trunk-based development: 2.6, 8.1, 10.7, 10.17, 11.2
- type inference: 2.21
- type system: 2.21
U
V
- value stream (ویلیو اسٹریم): 11.6
- vector database (vector ڈیٹا بیس): 6.6
- vector search (vector تلاش): 3.17, 6.6
- velocity: 1.1, 1.4, 1.10, 1.11, 1.12, 1.13, 2.2, 2.6, 2.9, 2.18, 2.19, 3.2, 3.14, 5.2, 6.4, 7.4, 8.3, 9.1, 10.1, 10.2, 10.3, 10.5, 10.6, 10.7, 10.11, 10.14, 10.15, 11.1, 11.5